Trang nhất » TRANG CHỦ » VĂN HÓA - DU LỊCH » VĂN HÓA

Ðối với tôi, sự thật trong tình bạn là thiêng liêng không kém một cuộc hôn nhân vĩnh cửu.Katherine

Người nghệ nhân cao tuổi say mê với nnhững làn điệu chèo truyền thống - Hoằng Phượng

Thứ ba - 14/05/2013 23:19

Người nghệ nhân cao tuổi say mê với nnhững làn điệu chèo truyền thống - Hoằng Phượng

Tìm về Phượng Mao xã Hoằng Phượng khi phong trào xây dựng nông thôn mới đang trở thành động lực trong mỗi người dân nơi đây xây dựng cuộc sống mới với nhiều khởi sắc. Vẫn là làng quê yên bình nhưng sức sống mới đã bắt đầu bật mầm sinh sôi. Bên cạnh đời sống vật chất ngày càng đủ đầy thì đời sống tinh thần của người dân nơi đây thực sự phong phú với một món ăn tinh thần không thể thiếu đó chính là chèo.


Đội chèo Phượng Mao (nay là câu lạc bộ nghệ thuật chèo làng Phượng Mao) đã từng lặn lội đi tứ xứ hát chèo kiếm sống. Có thời, gánh chèo của làng nối tiếp nhau đi hát, đào kép ở làng kể mấy chục người, diễn cả chục vở dài.

Tóc hoa râm, khuôn mặt phúc hậu, đôi mắt còn tinh, nét cưòi còn tươi còn hóm, nhất là chất giọn còn rền, lão nghệ nhân chèo làng Phượng Mao Tô Quốc Phương chưa có vẻ gì là ở cái tuổi “xưa nay hiếm”. Chúng tôi khen cụ “trẻ lâu”, cụ cười “thì riêng gì tôi đâu chứ. Ấy là do yêu chèo, hát chèo từ bé nên mới thế”. Đến với Phượng Mao mới thấy:  từ câu hát còn đôi chút vụng về đến tiếng đế, tiếng vời của người xem hát chèo cũng biểu hiện sắc thái văn hoá và vai trò tham gia tích cực của khán giả đến với chiếu chèo. Chèo ở Phượng Mao gắn liền với dịp lễ hội vào tết cổ truyền của dân tộc và dịp đầu xuân, với cây đa, giếng nước, sân đình trong đời sống tinh thần của người dân quê. Người Phượng Mao đôi khi là nghệ sĩ sáng tác, biểu diễn và cũng là khán giả đam mê chèo. Cụ Tô Cúc Phương kể rằng: “từ rất lâu rồi, cả làng Phượng Mao hát chèo. Ngày đi làm đồng cũng hát, cũng luyện cho nhau hát. Tối tối làng mới thật sống. Tiếng trống, phách, nhị, hồ, đàn tam, đàn tứ, tiếng ngân chèo í a râm ran đầu làng cuối xóm, làng cứ như nhạc viện. Lắm gia đình cả nhà thạo hát chèo. Các gánh hát dồi dào đào kép, có gánh cả cha con, vợ chống, anh em cũng diễn, dạy đến là nhiều vở, đi hát xa không mang hết được diễn viên”. Các bé con được nuôi dưỡng bởi “men chèo” từ trong bụng mẹ. Các nghệ nhân chèo Phượng Mao từ xưa cho tới bây giờ được sinh ra gắn liền với làn điệu chèo trong lời ru của bà, của mẹ nên biết hát chèo, yêu chèo từ bé tí mà chưa có ai dạy cho ý thức giữ gìn vốn cổ.


Cụ Tô Quốc Phương - nghệ nhân cao tuổi xã Hoằng Phượng

Cụ Phương chưa đến 10 tuổi đã say mê lối hát, lỗi diễn của các bậc thầy, thế hệ đàn anh. Rồi cụ theo gánh hát của làng đi diễn ở nhiều nơi. Chả hiểu sao, cụ Phương khi ấy lại mê tiếng trống điệu chèo đến vậy, rồi đàn nguyệt, đàn nhị, cây sáo cũng trở thành những nhạc cụ quen thuộc, gắn bó với cuộc đời cụ. Cụ không chỉ mê nhạc trong chiếu chèo, cụ còn yêu say đắm lối hát xẩm hát văn. Gìơ là nghệ nhân vào hàng cao tuổi nhất còn ở làng – cận kề cái tuổi 80, được nhân dân trong làng vị nể, khách đến chơi nghe cụ hát văn, để thấy cụ đắm mình vào khúc hát cũng nhiều. Tuổi cao nhưng cái chất chèo sâu lắng, ngọt ngào, luyến láy vẫn được cụ gìn giữ, chưa hề phai. Rồi kháng chiến, cùng với đội văn nghệ của làng, của xã, cụ lại hát trên những trận địa pháo, những điểm giao quân hay các công – nông trường. Tiếng trống điệu chèo trở thành sức mạnh khích lệ tinh thần chiến đấu của người lính cụ Hồ, át cả tiếng bom của kẻ thù. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, dẫu căng thẳng, ác liệt là thế những cụ cũng như người dân Phượng Mao vẫn tụ hội bên chiếu chèo để biểu diễn, để đắn say thưởng thức những vở chèo cổ, những vở chèo mới nồng ấm tình người. Hào bình lập lại, chèo lại trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống lao động vất vả, mệt nhọc. Vì thế, người dân Phượng Mao – kể cả nghệ sĩ thực thụ hay người dân quê đều đắm say tiếng hát, điệu trống, tiếng nhị của nhạc chèo, chiếc chiếu sân đình cũng trở thành sân khấu.

Tham gia nhiều hội diễn văn nghệ từ huyện, tỉnh, khu vực đến toàn quốc, không kỳ nào cụ Tô Quốc Phương không lĩnh huy chương. Tham gia 4 hội diễn văn nghệ toàn quốc thì cả 4 lần cụ đều đạt huy chương vàng. Năm 2007, dù tuổi đã cao nhưng vì “mê chèo” cụ vẫn cùng đào nghệ thuật quần chúng tỉnh Thanh Hoá tham gia hội thi “tiếng hát dân ca” khu vực bắc miền trung tổ chức tại Huế và được Bộ văn hoá thể thao và du lịch tặng bằng khen. Cụ nói “giá mà dịp tết các cô về đây chơi thì sẽ thấy dân Phượng Mao “ăn tết” bằng chèo”. Sân văn hoá xã và tại các nhà văn hoá làng khi ấy vui lắm. Các câu lạc bộ chèo của xã đủ 3 thế hệ , dàn nhạc đủ cả nhị, hồ, đàn sáo, trống phách, diễn viên nam, nữ cứ gọi là diễn máy đêm liền chưa hết vở. Những tích chèo như: tấm cám, suối tiên, trích đoạn từ thức, Quan âm thị Kính… được tái hiện sinh động chả thua mấy chèo chuyên nghiệp”, Nhưng trò chuyện với cụ, chúng tôi cũng thấy dường như trong sâu thăm cụ buồn, cụ tiếc vì dường như chèo đang bị thế hệ trẻ lãng quên, buồn vì những năm gần đây lớp trẻ Phượng Mao thưa vắng hát chèo. Vì bận làm ăn kiếm tiền, vì trai tráng túa đi tứ xứ, vì ngay như đoàn chèo tỉnh cũng ngắc ngoải vì diễn đâu cũng vắng người xem. Lớp trẻ lại có ti vi, xem lắm phim ngoại, phim nội, nghe lắm nhạc ngoại nên sao nhãng chèo, chèo trở thành thứ “đồ cổ” trong mắt nhiều người trẻ tuổi. Nhưng trong tâm hồn cụ: là một nghệ nhân đã gắn bó lâu đời với tiếng trống điệu chèo, cụ Tô Quốc Phương vẫn luôn hy vọng và tin tưởng vào thế hệ trẻ trong làng, cụ tin chèo đã có từ trong dòng máu của mỗi người dân Phượng Mao nên bản sắc văn hoá truyền thống gắn liền với cuộc sống bình dị của người dân như môn nghệ thuật chèo sẽ không mai một theo thời gian.

Chia tay người nghệ nhân cao tuổi vẫn say mê với những làn điệu chèo truyền thống chúng tôi hiểu rằng: gìn giữ, bảo tồn và phát triển những làn điệu chèo, những câu hát chèo là gìn giữ vốn văn hoá cổ truyền của dân tộc, để những làn điệu chèo thiết tha, mặn nồng lại được phục hồi và phát triển trong cuộc sống hôm nay.

Tác giả bài viết: Thanh Quý

Nguồn tin: UBND Huyện


Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

 

Đăng ký nhận tin mới

NHẬP EMAIL ĐỂ NHẬN ĐƯỢC NHỮNG THÔNG BÁO MỚI NHẤT TỪ ĐỒNG HƯƠNG HOẰNG HÓA

TIÊU ĐIỂM

HOẠT ĐỘNG HỘI

Tin mới

Khảo Sát

Bạn là người mới biết đến Hội Đồng Hương Hoằng Hóa? Liệu năm nay bạn có định tham gia ngày hội truyền thống của hội?

Có chứ! Quê mình cả mà.

Suy nghĩ thêm đã! Hơi ngại.

Không! Mình bận quá.

truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 1920

     Khách viếng thămKhách viếng thăm : 1920


Hôm nayHôm nay : 10143

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 64632798

GIỚI THIỆU DOANH NGHIỆP

MÓN QUÀ Ý NGHĨA KHI ĐI DU LỊCH HẢI TIẾN HÈ 2016
Đến với khu du lịch Hải Tiến, du khách không chỉ được tận hưởng những phút giây thư giãn thoải mái, hòa mình cùng biển xanh, cát vàng, thiên...

  Hội đồng hương huyện Hoằng Hóa tỉnh Thanh Hóa
  Mail quản lý:  conghoan.xdvn@gmail.com
Để được hỗ trợ vui lòng gọi: 098 390 5737 Mr. Hoan
Trưởng ban liên lạc: Ông Nguyễn Đình Thiết
Chịu trách nhiệm nội dung: Lê Ngọc Tú - Đào Công Hoan
   Thiết kế bởi   Chegtech © 2010-2015 

Đồng hương hoằng hóa, dong huong hoang hoa, hoằng hóa, Hoằng Hóa, hoang hoa, Huyện Hoằng Hóa, huyen hoang hoa, dong huong hoag hoa tai ha noi, hoằng hóa tại hà nội